Volledige reviews

Annemarie van Weelie

De hemel is zwart vandaag

Een boek dat je in verwarring achter laat en nog een tijdje bij je blijft…

De hemel is zwart vandaag heb ik ervaren als een boek waar ik aanvankelijk bij het lezen enige weerstand bij voelde. Een aarzeling of ik echt mee gaan in het verhaal, of niet… Duik je onder in de gedachten stromen van de hoofdpersoon Arthur Poolman of blijf je op een afstandje toe kijken. Want sympathiek of intelligent of aardig vond ik Arthur Poolman niet. Ik had niet veel met hem, of eerlijker, ik wilde het niet. En toen was er opeens geen weg meer terug en werd ik mee gezogen in het broeierig geschreven verhaal over de leraar Nederlands die het avontuur zoekt in Curacao. Het boek is al net zo broeierig als het klimaat van het eiland.

Ralf Mohren schrijft goed. Korte hoofdstukken die vlot lezen met mooi geschreven zinnen die niet ten koste gaan van de rauwheid en puurheid die het verhaal nodig hebben.

Van een complexe inhoudelijke vertelling moet dit boek het niet hebben. Als je het hele relaas plat slaat kun je in een paar zinnen vertellen wat er in het boek gebeurt. Er is geen sprake van een complex plot of meerdere verhaallijnen die bij elkaar komen of iets dergelijks. Het mooie zit 'm er vooral in dat Ralf Mohren je enorm dicht bij de hoofdpersoon laat komen. Hij neemt je mee in zijn hoofd, in zijn kijk op de wereld, in wat hem raakt, in wat hij niet wil dat hem raakt. De relatie zoon-vader/vader-zoon vond ik bij vlagen ontroerend. Dat heeft hij ongelofelijk knap gedaan, zonder op ook maar enig moment sentimenteel te worden. Aanvankelijk voelde ik weerstand bij Arthur Poolman en uiteindelijk zat -ie onder mijn huid.

Een boek waar je uiteindelijk niet meer uit wilt, dat je mee sleurt in de diepten van de ziel van deze leraar die zijn grip op de werkelijkheid steeds meer lijkt te verliezen. Is dat wel zo? Of hebben we allemaal enigszins de neiging om te vluchten van de realiteit als die ons te veel wordt?

Een boek dat je in verwarring achter laat en nog een tijdje bij je blijft. Zijn dat niet de beste boeken?

Mieke Wijnants

Een verhaal over de worsteling van Arthur m.b.t.: loskomen, volwassen worden, verkeerde keuzes, heimwee, vertwijfeling, vervreemding en verlies.

Eind jaren 90 is de dan 27 jarige Arthur afgestudeerd als leraar Nederlands en na 4 maanden les te hebben gegeven op een VMBO besluit hij dat het tijd is om het roer om te gooien en zijn eigen weg te gaan ver van zijn ouders vandaan. Hij solliciteert naar een functie als leraar Nederlands op een HAVO/VWO op Curaçao en wordt aangenomen. Arthur is erg beschermd opgevoed en wil loskomen van zijn ouders en zelfstandig worden. Ontdekken wie hij is, wat hij kan en wil, een kant van zichzelf ontdekken die hij nog niet kent. Zijn ouders tonen dat hij het alleen kan en denkt dat Curaçao hem hierbij zal helpen.

Op zoek naar zichzelf vertrekt hij vol verwachting naar Curaçao. Hij maakt kennis met enkele Nederlandse leraren die hun leven op Curaçao hetzelfde leven als in Nederland alleen is het daar een stuk warmer. Zijn buurman Ralph Veerman een duister, maar behulpzaam persoon is echter van mening dat je anders moet leven dan in Nederland wil je je ooit thuis gaan voelen op Curaçao en één worden met de mensen en de cultuur. Daarom sleept Ralph Arthur mee naar kroegen, restaurants en de vrouwen van Campo Alegre. Drinken en roken te veel en gooien zich in het uitgaansleven. Aan de snikhitte dagen moet hij wennen en zijn slopend.

Ralph is Arthur's beste vriend, maar tevens zijn grootste vijand. Hij kan niet wennen aan het leven daar, krijgt er geen grip op en heeft heimwee. Regelmatig mailt en belt hij met zijn ouders, maar verzwijgt de echte toestand waarin hij verkeert. Ondertussen gaat het qua gezondheid slecht met zijn vader en hij piekert hier veel over. Curaçao wordt in het boek niet beschreven als het idyllische eiland, maar laat een duistere kant zien. En juist in dit onheilspellende gedeelte van het eiland wordt Arthur meegesleept door Ralph. Het doet hem geen goed.

Er zijn momenten dat hij niet weet of het allemaal echt is of droomt. De twijfel slaat toe en hij kan zijn gedachtegang niet meer ordenen. Door een eclips wordt het eiland even helemaal zwart en Arthur gaat op zoek naar licht: boven op de Christoffelberg. Daar komt hij definitief los. Hij belandt in het ziekenhuis, krijgt medicatie die hij zeer onregelmatig of niet inneemt en gaat voor gesprekken naar psychiater Hollander .

Deze roman vertelt het verhaal van een jongeman die ontredderd en losgeslagen op Curaçao leeft en geen idee heeft wat hij moet of hoe het anders kan. Finaal de weg kwijt is. De fles alcohol is zijn beste vriend geworden. Arthur vraagt zich af: Wie kent zichzelf eigenlijk wel? Wil hij ontsnappen aan de realiteit? Is Ralph de verkeerde vriend? Beseft hij dat dit niet de manier is om los te komen van zijn ouders? Heeft hij een verkeerde beroepskeuze gemaakt? Wilde hij zijn ouders m.n. zijn vader niet teleurstellen? Is hij te perfectionistisch? Of hoort hij gewoon in Nederland en is het heimwee? De auteur weet de antwoorden hierop goed verborgen te houden.

Het verhaal kon mij niet constant boeien, omdat er wel heel veel over het uitgaansleven wordt verteld. Veel alcohol en vrouwen wat het verhaal langdradig maakt. Dit had voor mijn gevoel in veel minder pagina's samengevat kunnen worden. Er wordt ook wel ingegaan op de geestelijke toestand van Arthur, maar voor mijn gevoel net niet diep genoeg. Er wordt b.v. weinig verteld over zijn behandeling bij de psychiater. Dit is jammer, want het is een goed verhaal, maar de nadruk ligt te veel op het uitgaansleven en het plot is niet verrassend. De vader-zoonrelatie wordt wel mooi en ontroerend beschreven. De achterflap sprak mij zeer aan, maar jammer genoeg stelt het boek mij enigszins teleur of had ik te hoge verwachtingen?

De auteur heeft een fijne humoristische schrijfstijl. Weet zinnen prachtig en niet alledaags te verwoorden. De hoofdstukken zijn kort. De schrijver geeft je echt een kijkje in het hoofd en de ziel van Arthur waardoor ik een goed beeld kreeg van hem en kon meeleven.

Quotes:

Leven is een seksuele overdraagbare ziekte met dodelijke afloop.

Op je plaats zijn begint bij jezelf, niet op de plek waar je bent.

Elsa van den Broek

Wel of niet mee met Arthur Poolman ?

Dat is de vraag voor de lezer van dit boek.

Want goed de weg kwijt is hij, die Arthur Poolman, en wat maakt hem dat ongelooflijk moeilijk om te volgen. Als lezer voel ik de eerste hoofdstukken vooral weerstand. Weerstand tegen de onnodig ingewikkelde uitdrukkingen, het associatieve uitweiden over vele onderwerpen, en tegen de voortdurende lamlendigheid van de alcohol, en het gevoel dat het verhaal, en dus ook de hoofdpersoon helemaal nergens heen gaat. Toch voel ik als lezer ook sympathie voor Arthur, die zich zo duidelijk ook los probeert te maken van zijn roots. De stukjes die gaan over zijn ouders, over carnaval, over Limburg, over thuis, over Nederlands of Antilliaans leven, dat zijn prachtige stukken.

De sympathie voor Arthur groeit tijdens het lezen. En de spanning van de eclips, de Christoffelberg, het dwingt me toch tot verder lezen. En voor ik het weet zit ik er toch ook middenin, in de manie, de gekte, de roes, de kater, de keiharde werkelijkheid en even voel ik zelfs de verzengende hitte van Korsou. Het is Ralf Mohren goed gelukt me met zijn schrijfstijl mee te slepen!

Wendy Magg

In De hemel is zwart vandaag word je meegenomen in het leven van Arthur. Hij zoekt zijn geluk op Curaçao waar hij leraar wordt. In zijn vrije tijd wordt hij mee op sleeptouw genomen door Ralph en komt zo regelmatig in het nachtleven van Curaçao terecht. Later hoort Arthur dat het niet goed gaat met zijn vader. Dan slaat de twijfel bij hem toe..

Ralf Mohren schrijft zo gedetailleerd dat je even in een andere wereld bent. Een mooi en meeslepend verhaal waarin vreugde en verdriet soms dicht bij elkaar liggen.

Carla Meijer

Na een moeilijk begin is het een boek dat je met vraagtekens achter laat. In het begin voelde ik enige weerstand bij het lezen. Maar al snel werd ik gegrepen door het

verhaal en kon ik het boek maar moeilijk wegleggen. Arthur Poolman de hoofdpersoon in dit boek, in het begin vond ik hem niet echt het type wat mij aantrok. Maar toch werd ik gepakt door het verhaal over de leraar Nederlands die alles om gooit om zijn avontuur te zoeken op Curacao.

Ralf Mohren heeft me gepakt want hij schrijft echt goed. Korte hoofdstukken die lekker lezen met daarin mooie zinnen die echt passen bij het verhaal. Het is geen complex boek, wanneer je wilt kun je het verhaal in een paar zinnen samenvatten, dit ga ik natuurlijk niet doen! Wat ik erg mooi aan het boek vind is dat je echt dicht bij de hoofdpersoon komt, de relatie zoonvader/ vader-zoon heeft me geraakt. In het begin had ik echt niets met de hoofdpersoon maar al lezend heeft deze me geraakt. Uiteindelijk heeft het boek me mee gesleurd in de gedachten en het doen en laten van Arthur Polman. Ik had het idee dat hij steeds meer de werkelijkheid verloor maar of dit nou wel zo is? Ik blijf achter met een groot aantal vraagtekens.

Michelle da Rocha

De hemel is zwart vandaag gaat over Arthur Poolman, die in Curaçao een baan als docent Nederlands heeft aangenomen. Eenmaal op het eiland gaat het steeds slechter met hem. Drank en vrouwen gaan het leven van de docent bepalen. Ondertussen raakt hij steeds meer in de war.

Wat is echt en wat niet? Poolman wordt naar het duister geleid door Ralph Veerman, maar bestaat deze donkere figuur wel? Je wordt in de warrigheid van Poolman meegetrokken en gaat ondertussen steeds meer twijfelen aan de waarheid en het oordeelsvermogen van de hoofdpersoon. Dit gaat soms zo ver, dat je de neiging hebt om terug te bladeren om te kijken hoe het ook alweer zat - en of je iets gemist hebt.

De hoofdstukken zijn kort maar krachtig, Mohren heeft niet veel woorden nodig om zijn verhaal te vertellen. Poolman schrijft brieven aan Marugg, een Antilliaanse schrijver. In deze brieven worden de gedachten van de hoofdpersoon verder uitgewerkt, dit zorgt voor extra diepgang.

Na het lezen van het boek blijf je als lezer zelf in verwarde toestand achter. Vragen blijven in de lucht zweven, wat er wel voor zorgt dat het verhaal je bij blijft, maar je tegelijkertijd een ongemakkelijk en onvoldaan gevoel geeft. Laat dit nou net de bedoeling van de schrijver zijn.

L. Vries

Zo gejaagd als het vorige boek van Ralf Mohren Tonic begon, zo rustig startte De hemel is zwart vandaag op. Met een Frans Bromet-achtige kalmte hoor ik de stem van de schrijver als een voice-over de situatie uitleggen. Hij schetst het leven op het eiland Curaçao en haar bewoners op een dusdanige wijze dat ik me er af en toe op betrap de dekens van me af te gooien omdat ik geloof dat ik dáár ben, in die warmte, op dat eiland. Al snel wordt duidelijk dat de hoofdpersoon een groot verdriet wacht. En ergens moet er een omslag zijn van geestelijk gezond naar 'kolder in de kop', zoals ons al op de eerste bladzijde wordt beloofd. De lezer zit hierdoor, weliswaar op een prettige manier, in de wachtkamer van dit leed. Als de diesel eenmaal warm gelopen is dan is deze ook goed op dreef. Waar we anderen misschien zouden veroordelen om zinloos geweld, drank- en drugsmisbruik en hoerenloperij, zorgt de schrijver ervoor dat we er bij Arthur Poolman bijna sympathie voor op kunnen brengen. Hoe vast Arthur in zijn eigen kop zit wordt pijnlijk duidelijk in het schrijnende, maar tevens voor iedereen die wel eens in de knoop heeft gezeten ook herkenbare, malen der gedachten in hoofdstuk 28.

De hemel is zwart vandaag is een humoristisch geschreven boek waarbij het vakmanschap van de schrijver op iedere bladzijde leesbaar is. Een knap boek.

Om mij beter te kunnen inleven, vond ik het een goed idee om eerst Tonic te lezen, maar dat heeft een dubbel gevoel opgeleverd. Tonic is een pareltje! Ik voelde mij heel erg betrokken, omdat ik kom uit een huwelijk met een alcoholist, waarvoor helaas geen hulp blijkt te baten.

Maar door het lezen van Tonic bleek al snel dat drank nu ook weer het overheersende thema was, en dat was op zo korte tijd een beetje te veel van het goede om geboeid te zijn/blijven. maar dat is persoonlijk. Enigszins verwarrend was dat dit verhaal zich heeft afgespeeld voor dat van 'Tonic', terwijl het daarna is geschreven.

Voor het overige, heb ik alleen maar lof voor de schrijfstijl van de auteur. Zijn gedetailleerde beschrijvingen zorgden ervoor dat ik me als het ware op Curaçao waande...

Besluit : knap geschreven boek! Er zal zeker een publiek voor zijn.

En ik kijk alvast uit naar een volgend werk van deze auteur.

Lia Veraa

Hoewel ik er even in moest komen, wilde ik vanaf het begin toch weten hoe het afloopt met Arthur Poolman, de hoofdpersoon. Op één of andere manier herken je dingen in hem en realiseer je je dat het leven niet altijd maakbaar is; dat we allemaal erg kwetsbaar zijn en beïnvloed kunnen worden door de dingen die om ons heen gebeuren. Arthur is een man waar ik soms medelijden mee had, maar meestal overheerste het gevoel van 'man, toon nou eens ruggengraat en doe er iets aan'. Het boek liet mij achter met het gevoel, dat, hoewel je niet alles in de hand hebt en er dingen in je leven gebeuren waar je geen invloed op hebt, het toch ook erg belangrijk is hoe je er zelf in staat, je moet er zelf iets van maken.

De hoofdstukken zijn kort, wat ik prettig lezen vind. In het begin moest ik wennen aan de volgorde van vertellen; het is niet chronologisch en af en toe is dat even zoeken. Maar daar wen je snel aan. Het taalgebruik is schitterend! Mooie zinnen, waarvan de betekenis soms pas tot je doordringt als je ze 2x hebt gelezen, maar dan zijn het ook pareltjes! Mijn favorieten: '… ik moest een begin hebben, want als ik een begin had, zou er vast ook een einde komen'. En: 'Elke val eindigt op de grond en dan sta je hoe dan ook op'. Mooi!

Zoek je een luchtig, feelgood boek zou ik voor een ander boek gaan. Maar als je een boek zoekt dat stemt tot nadenken en ook nog eens humoristisch en met mooi gevormde zinnen geschreven is, is dit een aanrader.

Marianne Florijn

Vervreemdend en samenbindend

De hemel is zwart vandaag is een inspirerend boek dat je laat nadenken over de ontworteling en eenzaamheid die mensen kunnen voelen. Het boek sleept je mee naar de smeulende omgeving van Curaçao. Arthur, die met plezier zijn baan in Nederland heeft achtergelaten, komt erachter dat deze nieuwe omgeving voor meer problemen zorgt dan hij ooit heeft kunnen denken. Hij vereenzelvigd zich met de hoofdpersoon van zijn favoriete boek en komt erachter dat zijn leven steeds meer van de gemeenschap af komt te staan.

Dit boek is een sterke vertolking van de vervreemding die een mens kan ondervinden als hij zijn wortels probeert te ontvluchten. Ralf Mohren brengt de desillusie en de angst dicht bij de lezer, waardoor het voelt alsof je zelf je grip op de maatschappij bent kwijtgeraakt. Ondanks dat het enigszins storend is dat je weinig grip krijgt op personages die toch dicht bij de hoofdpersoon staan, kan dit er wel voor zorgen dat de boodschap van het boek wordt ondervonden door de lezer zelf. Soms voelt het wel alsof Arthur weinig ontwikkeling doormaakt, maar de flashbacks in het boek en de zorgen die Arthur voelt voor zijn vader zorgen ervoor dat je toch een compleet personage leert kennen. Het boek is zeker een aanrader en je blijft erin doorlezen, ondanks dat het lezen soms ook wel pijn doet.

  • Meulenhoff is onderdeel van samenwerkende uitgeverijen Meulenhoff Boekerij